Covid -19: Πώς η πανδημία επηρεάζει τον κινηματογράφο

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Υπερπληθυσμός, ανεργία, άνθρωποι με μάσκες και μια τεράστια οικολογική καταστροφή.  Το νερό μολύνεται, η τροφή αποτελεί είδος υπό εξαφάνιση κι εκατομμύρια εξαθλιωμένοι κοιμούνται στους δρόμους.  Όταν τολμήσουν να διαμαρτυρηθούν, η αστυνομία και ο στρατός επεμβαίνουν με… μπουλντόζες που συνθλίβουν τα πάντα.

Θα μπορούσε, ίσως, να είναι μια σκηνή από το παρόν ή, ακόμη καλύτερα, από το μέλλον. Πρόκειται για την ταινία του Ρίτσαρντ Φλάισερ «Νέα Υόρκη, έτος 2022» που γυρίστηκε το μακρινό 1973 και έθιξε για πρώτη φορά τον αντίκτυπο που θα έχει στις ζωές μας η μόλυνση του περιβάλλοντος και το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Δεν είναι όμως το μοναδικό θέμα που «προφήτεψε» η έβδομη Τέχνη μια και οι μολυσματικοί ιοί που μεταδίδονται με ταχύτητα… φωτός και μεταλλάσσονται, βρέθηκαν στο επίκεντρο του Χόλυγουντ μισό αιώνα πριν.

«Το σινεμά για μια ακόμη φορά, ως ανθρωπιστική και κοινωνιολογική τέχνη, ήταν εκεί, περιέγραψε όσα ζούμε τώρα. Δεν μπορούν να γίνουν πια ταινίες για τον κορονοϊό, θα αναμασούν αυτά που ήδη από τη δεκαετία του ’60 μας έχουν πει κορυφαία φιλμ. Η πανδημία καταγράφηκε προτού ξεσπάσει», μου απαντά ο κριτικός κινηματογράφου και ιδρυτής του Κέντρου Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά Αλέξης Δερμεντζόγλου, όταν τον ρωτώ εάν η πρωτόγνωρη αυτή κατάσταση που βιώνουμε θα «γεννήσει» πολλά κινηματογραφικά σενάρια.

«Ταινίες όπως «Το Ξέσπασμα», «Λυσσασμένες στα Νύχια του Τρόμου», «Έρχεται τη Νύχτα» και το «Conduction» είναι κάποιες μόνο από αυτές που προέβλεψαν την πανδημία αλλά και την αλλαγή που συντελείται μέσα από όλη αυτή την κατάσταση στις ανθρώπινες σχέσεις», σημειώνει.

Ο ίδιος εκτιμά πως ο αντίκτυπος της πανδημίας στον κινηματογράφο θα είναι μεγάλος. Όχι μόνο διότι, μοιραία, θα μειωθούν οι αμοιβές των ηθοποιών και κατ ‘ επέκταση το κόστος της εκάστοτε παραγωγής, αλλά, κυρίως, θα αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την έβδομη Τέχνη.

«Οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν ήδη κερδίσει μια μεγάλη μερίδα του κόσμου. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι θα χάσουν σιγά σιγά την επαφή τους με τον κινηματογράφο καθώς το μέλλον των συνοικιακών αιθουσών  προβλέπεται δυσοίωνο. Αλλάζει ριζικά ο κινηματογράφος, σε όλα τα επίπεδα», τονίζει. Το drive in σινεμά, επισημαίνει, αποτελεί μια εναλλακτική λύση που απευθύνεται κυρίως σε νέες ηλικίες, όπως και οι αίθουσες multiplex που πιθανότατα να ανοίξουν το χειμώνα, εφόσον, τα επιδημιολογικά δεδομένα το επιτρέψουν.

Από την άλλη, όπως εξηγεί ο Αλέξης Δερμεντζόγλου, η νέα αυτή κατάσταση που διαμορφώνεται, αποτελεί μια καλή ευκαιρία για να αναδειχθεί η ευφυΐα της διανόησης. «Θα έχουμε φτωχές ταινίες και θεωρώ ότι θα αναδυθούν ταλαντούχοι κινηματογραφιστές. Με ένα μικρό μπάτζετ κι ένα εξαιρετικό σενάριο μπορεί να γίνει μια εξαιρετική ταινία, από το τίποτα. Μακάρι η πανδημία να γεννήσει κάποια μεγάλα ταλέντα».

Τι γίνεται όμως στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, εκεί που χτυπάει η καρδιά της κινηματογραφικής βιομηχανίας; Όπως μου εξηγεί ο βραβευμένος Αμερικανός σκηνοθέτης και φιλέλληνας Steven Bernstein, η συντριπτική πλειοψηφία των σταρ του Χόλυγουντ δεν είναι διατεθειμένη να δουλέψει κάτω από αυτές τις συνθήκες κι αυτό επιφέρει μια σειρά προβλημάτων. «Πολλές παραγωγές θα έβρισκαν διανομή εξαιτίας των πολύ γνωστών ονομάτων. Χωρίς αστέρες, όσο καλό κι αν είναι το σενάριο μιας ταινίας, οι κινηματογράφοι και οι διανομείς δεν θα αναλάβουν το οικονομικό ρίσκο, ειδικά αυτή την περίοδο. Φυσικά δεν εργάζονται όλοι σε ταινίες μεγάλου προϋπολογισμού αλλά αυτές είναι που φέρνουν έσοδα, τα οποία, μεταξύ άλλων, διοχετεύονται σε εγκαταστάσεις και ανεφοδιασμό των στούντιο με εξοπλισμούς τελευταίες τεχνολογίες. Χωρίς αυτά τα χρήματα ορισμένα στούντιο θα πρέπει να κλείσουν τις πόρτες τους », λέει τονίζοντας πως ακόμη κι αν γυριστούν ταινίες μεγάλου προϋπολογισμού, η προοπτική να κερδίσουν πίσω τις δαπάνες τους είναι πολύ μικρή. «Κανείς δε γνωρίζει πότε θα ανοίξουν ξανά οι αίθουσες και αν θα επιτρέπεται η χωρητικότητα να αγγίξει και πάλι το 100%».

O Steven Bernstein

Όπως λέει ο αμερικανός κινηματογραφιστής, οι εργαζόμενοι στον συγκεκριμένο τομέα αναζητούν απεγνωσμένα λύσεις προκειμένου να διασώσουν αυτή τη μορφή τέχνης. «Μια λύση θα ήταν να στηριχθούν οι μικρές, ανεξάρτητες παραγωγές με λιγότερο γνωστούς ηθοποιούς. Με τον τρόπο αυτό το οικονομικό ρίσκο για τους επενδυτές θα είναι μικρότερο», επισημαίνει τονίζοντας πως ίσως τελικά αυτή η παγκόσμια τραγωδία καταφέρει να αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για κινηματογραφικές παραγωγές. «Όταν οι αίθουσες ανοίξουν ξανά, θα γεμίσουν με τις ταινίες που δεν κυκλοφόρησαν τους τελευταίες μήνες. Όταν οι ταινίες αυτές τελειώσουν, δεν θα υπάρχουν άλλες να τις αντικαταστήσουν. Κάτι ανάλογο θα συμβαίνει και με τις σειρές, καθώς κατά τη διάρκεια της πανδημίας δεν γυρίστηκαν νέες σεζόν. Δεν θα υπάρχει πολύτιμο υλικό ούτε για τις οθόνες μας». Κλείνοντας την κουβέντα μας ο Steven Bernstein τόνισε πως θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά τα μέτρα προστασίας κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και σημείωσε πως χώρες όπως η Ελλάδα που κατάφερε να χειριστεί – όπως τουλάχιστον δείχνουν τα μέχρι τώρα δεδομένα –  με επιτυχία το ξέσπασμα της πανδημίας, ίσως αποτελέσει πόλο έλξης για διεθνείς παραγωγές. «Αυτό εκτιμώ πως θα γίνει και ελπίζω να βγω αληθινός», καταλήγει.

Η εξέγερση στη Μινεσότα μέσα από τα μάτια ομογενών

Από την Κέλλυ Φαναριώτη

Ήταν απόγευμα της 25ης Μαΐου όταν ο 46χρονος Τζωρτζ Φλόιντ άφησε την τελευταία του πνοή στην άσφαλτο από τη μπότα του λευκού αστυνομικού Ντέρεκ Σόβιν, στη Μινεάπολη. Οκτώ λεπτά και 45 δευτερόλεπτα ήταν αρκετά για να επέλθει ο θάνατος του άτυχου Αφροαμερικανού και να ξεσηκωθεί ένα τεράστιο ποτάμι οργής στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.  Από εκείνη την ημέρα, ο Τζωρτ Φλόιντ γράφτηκε στην Ιστορία ως ένα από τα πιο εμβληματικά θύματα της αστυνομικής βίας με φυλετικά χαρακτηριστικά, θυμίζοντας άλλες, σκοτεινές εποχές.

Τα επεισόδια και οι εξεγέρσεις που ακολουθούν μέχρι και σήμερα φέρνουν στο νου το καλοκαίρι του 1967, όταν στην πάλαι ποτέ πρωτεύουσα της ακμάζουσας αμερικανικής αυτοβιομηχανίας, το Ντιτρόιτ, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους διαδηλώνοντας κατά του ρατσισμού και υπέρ των δικαιωμάτων των Αφροαμερικανών.

«Αυτό που ζούμε καθημερινά, δεν έχει προηγούμενο, θυμίζει πόλεμο. Είναι αδύνατον να περπατήσουμε στο δρόμο μετά τη δύση του ηλίου. Η κατάσταση στη Μινεάπολη είναι πολύ επικίνδυνη», μου λέει η Άννα Χριστοφορίδου, κάτοικος της περιοχής για περισσότερα από 40 χρόνια.

Η ίδια διατηρεί κατάστημα  λίγα μόλις μέτρα μακριά από το σημείο που ο Τζωρτζ Φλόιντ ξεψύχησε και, όπως λέει, ο αδικοχαμένος Αφροαμερικανός και ο αστυνομικός που του αφαίρεση τη ζωή, γνωρίζονταν για περισσότερο από δέκα χρόνια. «Το γνωρίζουν αρκετοί αυτό για δεν το λένε όλοι. Δεν ξέρω για ποιο λόγο το κρύβουν και σε τι αποσκοπεί αυτή η αποσιώπηση».

Οι κάτοικοι στη Μινεάπολη είναι συγκλονισμένοι από το συμβάν, όμως, όπως λέει η κ. Χριστοφορίδου, διαφωνούν με τα επεισόδια που λαμβάνουν χώρα κάθε βράδυ.

«Πιστεύω πως δεν θα έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα αυτή η αντίδραση. Καίνε ανεξέλεγκτα σε καθημερινή βάση τις περιουσίες μειονοτήτων. Είναι αναμφισβήτητα  φρικτό αυτό που συνέβη αλλά τι θα κερδίσουν καταστρέφοντας καταστήματα των ανθρώπων;», διερωτάται από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. Ειρηνικές διαδηλώσεις με καθολική συμμετοχή, θα είχαν,   κατά την ίδια, πετύχει το σκοπό τους, που δεν είναι άλλος από την απονομή δικαιοσύνης για την εν ψυχρώ δολοφονία.

«Υπάρχουν και τέτοιοι διαδηλωτές αλλά είναι ελάχιστοι. Κάθε πρωί μάλιστα συγκεντρώνονται στο κέντρο της πόλης και μαζεύουν τα σπασμένα τζάμια και τα σκουπίδια που άφησαν πίσω τους οι εξεγερμένοι της προηγούμενης νύχτας. Η πόλη θα ήταν ακόμη πιο θλιβερή χωρίς αυτούς, καθώς θυμίζει πεδίο μάχης», σημειώνει.

Ένα από τα καταστήματα που βανδαλίστηκαν από διαδηλωτές, είναι κι εκείνο του Σαμιώτη Βαγγέλη Χατζησταμούλου. Το εστιατόριό του ονόματι ‘’Best Steak House’’ αποτελούσε για χρόνια στέκι του άτυχου Αφροαμερικανού. «Ο Τζωρτζ ερχόταν για αρκετά χρόνια στο μαγαζί μου προκειμένου να πάρει φαγητό. Ήταν αρκετά ήρεμος άνθρωπος και κοινωνικός. Δεν ήταν άντρας που προκαλούσε με τη συμπεριφορά του, αντιθέτως, ήταν μονίμως χαμογελαστός και προσιτός», τονίζει ο ομογενής εστιάτορας που έβλεπε από την κάμερα τους εξοργισμένους διαδηλωτές να του σπάνε τις τζαμαρίες του καταστήματός του.

«Η αστυνομία έγινε πιο βίαιη μετά τη δολοφονία»

Όπως εξηγεί η κ. Χριστοφορίδου, εκείνο που έχει σοκάρει τους πολίτες της Μινεάπολης, είναι το γεγονός πως οι αστυνομικοί μετά τη δολοφονία του Τζωρτ Φλόιντ, έγιναν πιο επιθετικοί από ποτέ. «Ζω εδώ επί τέσσερις δεκαετίες και τέτοιο μίσος πρώτη φορά βιώνω. Οι άνδρες της αστυνομίας επιτίθενται στους απλούς πολίτες χωρίς λόγο. Μας σημαδεύουν με πλαστική σφαίρα ακόμη και μέσα στα οικόπεδά μας», τονίζει, επισημαίνοντας πως τέτοια φαινόμενα δεν υπήρχαν πριν το τραγικό συμβάν. «Τολμώ να πω πως η άγρια αυτή δολοφονία θα αλλάξει τον κόσμο», λέει.

Τα επεισόδια εκτιμά πως θα διαρκέσουν για αρκετό καιρό ακόμη και φοβάται πως αυτό μπορεί να οδηγήσει και σε άλλες ανθρώπινες απώλειες. «Ήμασταν μια πόλη ήρεμη, κανείς δε φαινόταν να έχει κάτι με τον πλησίον του. Το συμβάν αυτό, όπως αποδείχθηκε,  ήταν η σπίθα που άναψε τη φωτιά των κοινωνικών και όχι μόνο ανισοτήτων», καταλήγει.

Την ίδια ώρα, ο βραβευμένος σκιτσογράφος των περιοδικών ΤΙΜΕ και New Yorker John Mavroudis, αφουγκραζόμενος τον παλμό της κοινωνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, σχεδίασε το συγκλονιστικό στιγμιότυπο με τον αστυνομικό να πιέζει με το γόνατό του το λαιμό του Τζωρτζ Φλόιντ.

Σκίτσο του βραβευμένου εικονογράφου του περιοδικού TIME, John Mavroudis

«Τα κόκκινα γράμματα είναι τα λόγια του 46χρονου λίγα λεπτά προτού ξεψυχήσει. Οι αριθμοί είναι ένα προς ένα τα δευτερόλεπτα που πέρασαν ώσπου να πεθάνει. Η χώρα μας κλονίζεται στον πυρήνα της αυτή την περίοδο και κάτι πρέπει επιτέλους να αλλάξει. Είχαμε ήδη αρκετά προβλήματα καθώς ο κυβερνήτης μας είναι ψυχοπαθής. Βέβαια, αυτά τα δύο, η επιλογή δηλαδή του Τραμπ και η άγρια δολοφονία στη Μινεάπολη, είναι αλληλένδετα», μου είπε από το Σαν Φρανσίσκο, όπου ζει.

Ο καρκίνος την εποχή του κορονοϊού

Από την Κέλλυ Φαναριώτη

Εκατομμύρια καρκινοπαθείς κάθε ηλικίας δίνουν σκληρή και άνιση πολλές φορές μάχη για να κερδίσουν μια ακόμη ευκαιρία για ζωή, όμως, η πανδημία του Covid -19 που «χτύπησε» ξαφνικά την πόρτα του πλανήτη, αποτέλεσε ένα ψυχολογικό «χαστούκι» για τους ίδιους. Οι συστάσεις των ειδικών για τις ευπαθείς ομάδες κατέκλυσαν τους τελευταίους μήνες τις ζωές μας με αποτέλεσμα οι πιο ευάλωτοι να νιώθουν εντελώς μετέωροι μπροστά στους δύο αυτούς αόρατους εχθρούς.

Τα νέα ωστόσο, δεν είναι τόσο δραματικά κι αυτό διότι, σύμφωνα με τον ελληνικής καταγωγής καθηγητή  Ογκολογίας  και επικεφαλής της έρευνας για τον καρκίνο στο ερευνητικό κέντρο Robert H. Lurie στο Northwestern University του Σικάγο, Λεωνίδα Πλατανιά, δεν είναι λίγοι οι καρκινοπαθείς που προσβλήθηκαν από τον Covid -19 στις ΗΠΑ και ανάρρωσαν από τον ιό. «Δεν είναι όλες οι μορφές καρκίνου ίδιες» διευκρινίζει και εξηγεί: «Ασθενείς με οξεία λευχαιμία,  άτομα που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών καθώς και όσοι υποβάλλονται σε ανοσοθεραπεία, χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία έχουν σίγουρα αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις, όμως, αυτό δεν σημαίνει πως όποιος καρκινοπαθής νοσήσει από τον ιό αυτό, θα έχει σοβαρές επιπλοκές».

Υψίστης σημασίας είναι σύμφωνα με τον ίδιο η αυστηρή τήρηση των μέτρων προφύλαξης και, φυσικά, η τακτική επίσκεψη στο νοσοκομείο για την καθιερωμένη θεραπεία. Ο φόβος του κορονοϊού, λέει, δεν θα πρέπει να μας κρατήσει μακριά από τους γιατρούς καθώς η διακοπή της θεραπείας για έναν καρκινοπαθή μπορεί να αποβεί μοιραία για τη ζωή του. «Απαιτείται συνεννόηση με το γιατρό. Δεν πρέπει ο ασθενής να παίρνει πρωτοβουλίες και να διακόπτει τη θεραπεία επειδή φοβάται να πάει στο νοσοκομείο. Όσοι υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία επιβάλλεται να έχουν ένα πρόγραμμα με το γιατρό τους και να συνεχίσουν τη θεραπεία τους», λέει.

Η περίοδος της πανδημίας αποτελεί αναμφισβήτητα μια ιδιαίτερα τρομακτική εμπειρία για τους καρκινοπαθείς καθώς ζουν διαρκούς υπό τον φόβο της νόσησης. Σπουδαίο ρόλο στις περιπτώσεις αυτές παίζει, όπως λέει , το οικογενειακό περιβάλλον που οφείλει να είναι υποστηρικτικό και προστατευτικό. «Ο καρκίνος δεν είναι θανατική καταδίκη, όπως ήταν παλιά», υπογραμμίζει.

Αν και η επιστήμη και ειδικότερα ο κλάδος της Ιατρικής έχει αναμφισβήτητα σημειώσει μεγάλη πρόοδο με αποτέλεσμα ασθένειες που κάποτε οδηγούσαν τον πάσχοντα στο θάνατο, σήμερα να ελέγχονται πλήρως με φαρμακευτική αγωγή,  το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα και που λίγο πολύ όλους μας έχει απασχολήσει, είναι για ποιο λόγο αφού η επιστήμη έχει κάνει άλματα, δεν έχει βρεθεί ακόμη θεραπεία για τον καρκίνο. «Ο καρκίνος δεν είναι μια οντότητα, μια αρρώστια μόνο. Είναι πολλά είδη και μορφές που έχουν διαφορετική συμπεριφορά και ανταπόκριση στις θεραπείες. Κάποιες μορφές του όπως για παράδειγμα ο καρκίνος του μαστού στα αρχικά στάδια θεραπεύονται πλήρως, κάποιες άλλες όχι. Είναι πάρα πολύ νωρίς ακόμη για να πούμε ότι η επιστήμη έχει νικήσει τον καρκίνο.  Δε θα είναι κάτι μαγικό που θα συμβεί πολύ γρήγορα. Θα πάρει σίγουρα πολλά χρόνια αλλά βλέπουμε σημαντικές προόδους σε κάποια είδη», εξηγεί.

«Η Ελλάδα πέτυχε κάτι εντυπωσιακό»

Αναφερόμενος στην περίπτωση της χώρας μας, ο δρ. Πλατανιάς δήλωσε εντυπωσιασμένος από τον χειρισμό της κυβέρνησης και την ανταπόκριση των Ελλήνων πολιτών στην έκτακτη αυτή κατάσταση που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν. «Έγινε εξαιρετική δουλειά και οι μικροί, συγκριτικά με άλλες χώρες, αριθμοί κρουσμάτων και θανάτων οφείλονται αναμφισβήτητα στο Lockdown που έγινε πολύ γρήγορα», σημειώνει.

Τέλος, σχολιάζοντας τις απόψεις διάφορων επιστημόνων και μη που εκτιμούν πως η γρίπη είναι πιο θανατηφόρα από τον Covid – 19, ο ομογενής επιστήμονας λέει: «Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία για εμένα πως ο κορονοϊός είναι πολύ χειρότερος από τη γρίπη. Εκτός από την εξαιρετικά γρήγορη μετάδοσή του, το 20% των νοσούντων στις ΗΠΑ παρουσιάζουν πολύ σοβαρά συμπτώματα και η κλινική τους εικόνα είναι πολύ βαριά», λέει και καταλήγει: «επιστήμονες από κάθε γωνιά του κόσμου κάνουν αγώνα δρόμου για το εμβόλιο. Ελπίζω σύντομα να το έχουμε στη διάθεσή μας».

Ο άστεγος που βρήκε την Ιθάκη του μέσω «Σχεδίας»

 Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Στα ομηρικά έπη αποτέλεσε το μέσο διαφυγής, τον από μηχανής θεό που έσωζε τους Έλληνες από τη μέγγενη του πεπρωμένου. Ο λόγος για τη σχεδία που στο πέρασμα του χρόνου συνέχισε να αποτελεί τον φάρο για κάθε ναυαγό που αναζητούσε την δική του Ιθάκη. Εκείνη την Ιθάκη που συνάντησε και ο 64χρονος  Ορέστης μέσω του περιοδικού δρόμου «Σχεδία», όταν πριν από λίγα χρόνια βρέθηκε στον άσσο.

Αφού έκανε ένα πέρασμα από ραδιόφωνα και εφημερίδες της συμπρωτεύουσας όπου εργάστηκε ως δημοσιογράφος, στη συνέχεια εργάστηκε ως δάσκαλος ιππασίας και μετά αποφάσισε να ασχοληθεί με το εμπόριο, όμως, οι λάθος χειρισμοί είχαν σαν αποτέλεσμα να συσσωρευτούν τα χρέη του. Ο θάνατος της μητέρας του πριν από τρία χρόνια αποτέλεσε ένα μεγάλο πλήγμα για τον ίδιο, διότι εκτός από τον τραγικό χαμό της έπρεπε παράλληλα να έρθει αντιμέτωπος με τον εφιάλτη της αστεγίας και τη βιαιότητα που μια τέτοια κατάσταση συνεπάγεται.

«Η ζωή μου πήρε την κάτω βόλτα, έμεινα στο δρόμο. Όμως οι διδαχές που πήρα από την κατάσταση αυτή μου είναι ιδιαίτερα πολύτιμες», μου λέει. Παίρνοντας ανά χείρας έναν υπνόσακο και κάποιες αλλαξιές ρούχων, βρήκε μια μικρή «φωλιά» για να περάσει το πρώτο του βράδυ. Όσο περνούσαν οι μέρες αναζητούσε πιο ανοιχτά μέρη, δίπλα στη θάλασσα, ενώ όταν ο καιρός δεν το επέτρεπε, κοιμόταν σε ένα μικρό σπιτάκι παιδικής χαράς.

«Το να μείνει κανείς άστεγος είναι μια κατάσταση που δύσκολα μπορεί να διαχειριστεί. Πολλοί βρίσκουν καταφύγιο στα ναρκωτικά μη μπορώντας να αντιμετωπίσουν τη νέα αυτή πραγματικότητα. Ο κόσμος τους κοιτάζει με περιφρόνηση στο δρόμο και τους αποκαλεί ‘’πρεζάκια’’. Αναρωτήθηκε άραγε κανείς πώς και γιατί αυτοί οι άνθρωποι κατέληξαν να είναι ‘’πρεζάκια’;’», διερωτάται με παράπονο.

Μια μέρα αποφάσισε να πάει με τα πόδια στη Χαλκιδική προκειμένου να βρει δουλειά σε κάποιο τουριστικό κατάλυμα ή στον τομέα της εστίασης. Η σεζόν όμως βρισκόταν προς το τέλος, οι θέσεις εργασίας είχαν προ πολλού καλυφθεί  κι έτσι γύρισε πίσω στη Θεσσαλονίκη, άπραγος και τρομερά κουρασμένος μια και είχε διανύσει με τα πόδια δεκάδες χιλιόμετρα.

Για καλή του τύχη εντάχθηκε σε ένα πρόγραμμα της οργάνωσης «Άρση» κι έτσι βρήκε έναν χώρο όπου θα μπορούσε να ζει με αξιοπρέπεια. Παράλληλα, πουλούσε βιβλία στο δρόμο, όμως, η εμπειρία αυτή ήταν για τον ίδιο δραματική. «Μπορώ με απόλυτη σιγουριά να σας πω πως κινδυνεύεις περισσότερο όταν πουλάς βιβλία στο δρόμο παρά όταν κοιμάσαι αδέσποτος στα σοκάκια. Με συνέλαβε η αστυνομία επειδή δεν είχα άδεια μικροπωλητή και με έκλεισαν φυλακή», λέει με παράπονο.

Όταν τελείωσε κι αυτός ο εφιάλτης του, ο Ορέστης έμαθε για το περιοδικό δρόμου «Σχεδία» κι αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη του κι εκεί. «Είναι ακριβώς μια σχεδία, ένα στήριγμα για εμένα. Δεν θα βγάλω περιουσία πουλώντας το περιοδικό αλλά κερδίζω ένα αξιοπρεπές μεροκάματο», επισημαίνει. Όσο για την εμπειρία του ως πωλητής του περιοδικού, το να γίνεται αόρατος από τους περαστικούς είναι κάτι που έχει συνηθίσει και το οποίο δικαιολογεί. «Όταν κάποιος δεν μπορεί να αγοράσει το έντυπο, είναι λογικό να περνάει από μπροστά σου και να χαμηλώνει το βλέμμα, να κάνει πως δε σε βλέπει. Νιώθει αμηχανία, είναι ανθρώπινο», λέει και προσθέτει πως σε γενικές γραμμές ο κόσμος ενδιαφέρεται για τους άπορους και άστεγους πολίτες και μάλιστα με το παραπάνω.

Ο ίδιος δεν θεωρεί πλέον απίθανο το ενδεχόμενο να βρεθεί ξανά στο δρόμο. Είναι κάτι που σίγουρα απεύχεται, όμως, αυτό που έχει μάθει στα 64 χρόνια της ζωής του είναι, όπως χαρακτηριστικά λέει,  πως όλα είναι πιθανά. «Η ζωή έχει πολλά σκαμπανεβάσματα κι αυτό το βίωσα με πολύ σκληρό τρόπο. Ό,τι και να συμβεί από δω και στο εξής θα το αντιμετωπίσω», λέει από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής και δεν έχω λόγο να μην τον πιστέψω.

Κορονοϊός: Ο Δρ. Χρήστος Κυρατσούς στη μάχη για το νέο φάρμακο

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Καθημερινή μάχη με την πανδημία του κορονοϊού, που μέχρι στιγμής έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από έξι χιλιάδες ανθρώπους παγκοσμίως, ενώ παράλληλα έχει τρομοκρατήσει εκατομμύρια άλλους, δίνει μέσα στα εργαστήρια της φαρμακευτικής εταιρίας Regeneron ο ελληνικής καταγωγής ερευνητής, Χρήστος Κυρατσούς.

Ο 39χρονος επιστήμονας, τον οποίο το περιοδικό Business Insider συμπεριέλαβε στους 30 ανθρώπους παγκοσμίως που αναμένεται να μεταμορφώσουν το μέλλον των υπηρεσιών υγείας και ο οποίος πριν λίγα χρόνια βρήκε το φάρμακο κατά του Έμπολα, σώζοντας τη ζωή αρκετών ανθρώπων, που βρίσκονταν ένα βήμα πριν το θάνατο, μου εξηγεί πώς μέχρι το καλοκαίρι θα είναι έτοιμο το φάρμακο κατά του κορονοϊού

«Μαζί με την ομάδα μου στη Νέα Υόρκη ακολουθούμε την ίδια ακριβώς διαδικασία όπως και για τον αιμορραγικό ιό του Έμπολα. Σε έξι μήνες το πολύ τα αντισώματα που θα δίνονται στους ασθενείς με τη μορφή ένεσης, θα είναι έτοιμα. Οι πρώτες ομάδες που θέλουμε να διαφυλάξουμε είναι οι ηλικιωμένοι και εκείνοι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Όπως εξηγεί, αυτό που, στην ουσία, ο ίδιος και οι συνεργάτες του επιδιώκουν, είναι να μιμηθούν την αντίσταση του οργανισμού κάθε φορά που προσβάλλεται από έναν παθογόνο παράγοντα. «Αν για παράδειγμα κάποιος μολυνθεί από τον κορονοιό, το ανοσοποιητικό του σύστημα θα φτιάξει αντισώματα εναντίον του ιού αυτού. Εμείς προσπαθούμε να μιμηθούμε αυτή τη διαδικασία και να παραγάγουμε τα πιο αποτελεσματικά αντισώματα, τα οποία όταν χορηγηθούν σε κάποιον ασθενή, θα κολλήσουν επάνω στον ιό και θα σταματήσουν τη διασπορά του», σημειώνει.

Τα αντισώματα θα χορηγούνται στον οργανισμό υγειών αλλά και πασχόντων με ενέσεις, τις οποίες θα μπορεί κάποιος να κάνει μόνος του στο σπίτι, όπως για παράδειγμα αυτές της ινσουλίνης. Σε περίπτωση, όμως, που κάποιος χρειαστεί μεγάλη ποσότητα αντισωμάτων, η χορήγηση θα πραγματοποιείται σε νοσοκομεία με ενδοφλέβια έγχυση.

«Η παγκόσμια ανησυχία για τον Covid-19 οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για κάτι εντελώς καινούριο. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για εποχικό ιό και κατά πόσο θα επεκταθεί. Το μόνο που ξέρουμε είναι πως εταιρίες και εργαστήρια δουλεύουν σκληρά, προκειμένου να παρασκευαστούν νέα φάρμακα ή και εμβόλια», λέει και ξεκαθαρίζει πως ο νέος κορωνοϊός δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με τη γρίπη του 1919, που σκότωσε εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. «Και οι δύο προκαλούν λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος αλλά μοριακά είναι εντελώς διαφορετικοί», διευκρινίζει.

O άνθρωπος που νίκησε τον ιό Έμπολα

Ο διακεκριμένος επιστήμονας έφυγε από την Ελλάδα το 2004, προκειμένου να κάνει το μεταπτυχιακό του στο πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Όπως παραδέχεται, παρόλο που δεν ανήκει στη γενιά του brain drain, καθώς, την περίοδο που έφυγε η χώρα μας βρισκόταν στο αποκορύφωμα της οικονομικής της ανάπτυξης, δεν μετάνιωσε στιγμή για την απόφασή του.

«Ήταν μια συνειδητή επιλογή μου. Σίγουρα τότε η Ελλάδα ήταν σε καλύτερη μοίρα, όμως έφυγα για τους ίδιους λόγους που το κάνει κι ένας νέος σήμερα. Στην Αμερική μου δόθηκαν ευκαιρίες που δεν τολμούσα καν να φανταστώ στη χώρα μου», λέει.

Όσο για την πιο συγκινητική στιγμή της μέχρι τώρα ερευνητικής του πορείας, ο δρ. Κυρατσούς δηλώνει: «Πρόκειται αναμφισβήτητα για την ημέρα που διαπίστωσα ότι τα αντισώματα κατά του Έμπολα, που για καιρό παρασκευάζαμε, είχαν αποτέλεσμα και μάλιστα σε ετοιμοθάνατους ασθενείς. Καταφέραμε με την ομάδα μου να μειώσουμε δραματικά τη τη θνησιμότητα από τον ιό αυτό».

Ζακ Μπουσάρ: «Τα ελληνικά είναι η μητρική γλώσσα του δυτικού πολιτισμού»

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Ήταν ακόμη παιδί όταν στη θέα του ελληνικού αλφάβητου σκίρτησε κάτι μέσα του. Λίγο πριν κλείσει τα 12 έπιασε για πρώτη φορά στα χέρια του ένα βιβλίο αρχαίων ελληνικών μαζί με φωτογραφίες του εμβληματικού Παρθενώνα και μαγεύτηκε. «Από εκείνη τη στιγμή αποφάσισα ότι θέλω να γίνω ελληνιστής», λέει σε συνέντευξή του στην *«κυριακάτικη δημοκρατία» ο διακεκριμένος Καναδός καθηγητής Αρχαίων και Νέων Ελληνικών, Ζακ Μπουσάρ που μέσα από την πολύχρονη ακαδημαϊκή του πορεία στο πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, αναδεικνύει τη  σημασία της ελληνικής γλώσσας ως κυρίαρχο και συνάμα συστατικό στοιχείο ολόκληρου του δυτικού πολιτισμού.

Γεννημένος το 1940 στο μακρινό Κεμπέκ, αγάπησε βαθιά τη χώρα μας και τους ανθρώπους της. Μελέτησε αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και μετέφρασε ποιητές που έγραψαν ιστορία όπως ο Μίλτος Σαχτούρης και ο Ανδρέας Εμπειρίκος και, πλέον, στην ένατη δεκαετία της ζωής του παραδέχεται με το γεμάτο καλοσύνη χαμόγελο και την αφοπλιστική ματιά του, πως θα ήθελε να είχε γεννηθεί στην Ελλάδα.

«Αν δεν ξέρεις ελληνικά κάτι ουσιώδες σου λείπει, είχε πει πολύ σωστά ο Ισοκράτης. Πρόκειται  για τη μητρική γλώσσα του δυτικού πολιτισμού», αναφέρει ο ακάματος φιλέλληνας που για μισό αιώνα διαδίδει το ελληνικό πνεύμα στα πέρατα του κόσμου.

Μόλις ολοκλήρωσε τις σπουδές του στον Καναδά, αποφάσισε λοιπόν να κάνει το Μεταπτυχιακό του στην Κλασσική Γραμματεία κι έπειτα μετέβη για το διδακτορικό του στη χώρα μας, όπου όπως λέει, είχε τύχη να γνωρίσει την τότε «αφρόκρεμα» των Ελλήνων που διέθεταν ήθος, γνώσεις και γενναιοδωρία. Ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Δημαράς, η Αικατερίνη Κουμαριανού και ο Γιώργος Μπαμπινιώτης  είναι κάποιοι από τους διανοητές που τον βοήθησαν να εξελίξει το επίπεδο της γνώσης του επάνω στη γλώσσα μας και τον πολιτισμό μας. Μάλιστα, το 2005 τιμήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό της Λεγεώνας της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας από τον Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο.

Πενήντα χρόνια αγώνας για τους 75.000 ομογενείς του Μόντρεαλ

Από το Μόντεαλ ο Ζακ Μπουσάρ δε σταματά να παλεύει για τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας και τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας των 75.000 και πλέον ομογενών που ζουν στη μεγάλη πόλη του Καναδά.

Κάθε φορά, μάλιστα, που αντικρίζει οικογένειες Ελλήνων που οι γονείς δε μιλούν στο σπίτι τη μητρική τους γλώσσα, του έρχεται στο μυαλό η φράση του Πινδράρου «Γενοι’ οίος εσσί μαθών», δηλαδή, «Μάθε ποιος είσαι και γίνε τέτοιος».

«Προσπαθώ να πείσω τους γονείς να μιλούν στο σπίτι ελληνικά στα παιδιά τους. Εγώ ναι μεν διδάσκω στο πανεπιστήμιο και μεταδίδω τις γνώσεις μου, αλλά το γλωσσικό αισθητήριο έρχεται από το σπίτι. Δυστυχώς αρκετοί  Έλληνες εδώ δεν το τηρούν και είναι κρίμα. Αυτό είναι μέγα λάθος. Οι έλληνες που ζουν εδώ έχουν την τύχη να έχουν από το σπίτι τους τη μητρική γλώσσα του δυτικού πολιτισμού. Είναι λυπηρό να την αφήνεις για να κερδίσεις τα λίγα πράγματα που σου προσφέρει ο Καναδάς και η Αμερική γενικότερα. Μπορεί σε υλικό επίπεδο να είναι περισσότερα αλλά σε πνευματικό πολύ λίγα», σημειώνει.

Όπως λέει περήφανα, ζει στον Καναδά σα να είναι Έλληνας, όχι μόνο επειδή μιλάει τη γλώσσα αλλά, κυρίως, εξαιτίας του γεγονότος ότι έχει εντρυφήσει στην ελληνική παιδεία. «Αυτά που χρωστά ο δυτικός άνθρωπος στην Ελλάδα, είναι πολλά. Η γλώσσα σας είναι ένας θησαυρός, καθώς περιλαμβάνει έννοιες βασικές για κάθε επιστήμη, έννοιες που έχουν μορφώσει τους δυτικούς», λέει, επισημαίνοντας ότι ακόμη και οι άνθρωποι των φυλών που ζουν στη Σιβηρία μια μαθαίνουν ρωσικά εξελληνίζονται χωρίς να το γνωρίζουν, καθώς μαθαίνουν μεταξύ άλλων για το θέατρο που είναι συνυφασμένο με τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό.

Θεωρεί ότι η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών δεν πρέπει επ’ ουδενί να καταργηθεί από τα σχολεία, διότι είναι απαραίτητη όχι μόνο για τους Έλληνες αλλά και για οποιονδήποτε στον κόσμο αποφασίσει να ασχοληθεί με τις κλασικές σπουδές. «Οι μαθητές στη χώρα σας θα πρέπει να έχουν ένα πολύ καλό επίπεδο αρχαίων ελληνικών. Η γλώσσα δίνει μια δομή στη σκέψη, στον τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς τον κόσμο. Η Ελλάδα από την αρχαιότητα έχει διαμορφώσει ανθρώπους της παιδείας. Θα ήταν δραματικό για τους μαθητές να καταργηθεί αυτή η γλώσσα», τονίζει.

Ο 80χρονος πρεσβευτής του ελληνισμού χρίζει τον ατομικισμό ως ένα βασικό στοιχείο του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού τον οποίο μάλιστα συνδέει ευθέως με το αρχαιοελληνκό πνεύμα. «Η σημασία της έννοιας του ατόμου δεν πρωτοεμφανίζεται στο χριστιανισμό καθώς πριν από αυτόν υπήρχαν οι Έλληνες φιλόσοφοι», αναφέρει χαρακτηριστικά και πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, σημειώνει: «ο σημερινός δυτικός έχει υιοθετήσει την έννοια του ανθρωπισμού δίνοντας μεγάλη σημασία στο άτομα. Αντίθετα, οι Ανατολίτες κοιτούν το σύνολο. Στην Ιαπωνία για παράδειγμα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μπορούσαν να θυσιάσουν άτομα γνωρίζοντας ότι το σύνολο θα σωθεί».

Γέννηση του νεοελληνικού διαφωτισμού

Λόγω της αγάπης του για την Ελλάδα, τους ανθρώπους και τον πολιτισμό της, ο Ζακ Μπουσάρ αναζήτησε τις ρίζες της γέννησης του σύγχρονου έθνους. Η άοκνη μελέτη του τον οδήγησε στο Νικόλαο Μαυροκορδάτο, εκπρόσωπο μιας σπουδαίας οικογένειας Φαναριωτών με δύναμη και ισχύ στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία «αγκάλιασε» την απελευθέρωση του Γένους.

«Αφιέρωσα πολλά χρόνια για να ερευνήσω και να μεταφράσω το ‘’Φιλοθέων πάρεργα’’, το πρώτο νεοελληνικό μυθιστόρημα. Αναζήτησα τα χειρόγραφα του Μαυροκορδάτου στο Βουκουρέστι, την Άγκυρα, το Παρίσι, το Λονδίνο, το Άμστερνταμ και το Άγιο Όρος», τονίζει επισημαίνοντας πως πρόκειται για ένα ριζοσπαστικό έργο που μας εισάγει την έννοια του πρώιμου νεοελληνικού διαφωτισμού.

Το χειρόγραφο προέρχεται από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας και ο Ν. Μαυροκορδάτος το έστειλε το 1719 στο βασιλιά Λουδοβίκο XIV

Πάντως, όπως εκμυστηρεύεται, αρχικά οι μοναχοί του Αγίου Όρους αρνήθηκαν να του δώσουν το χειρόγραφο του Μαυροκορδάτου. «Τότε τους είπα ότι έχω ήδη στα χέρια μου 11 χειρόγραφα και πως ακόμη και οι Τούρκοι μου το έδωσαν. Τελικά, συμφώνησαν να το πάρω και να το μελετήσω για μία ημέρα». Κάπως έτσι κατάφερε να ερευνήσει και να μεταφράσει στα γαλλικά το σπουδαίο αυτό έργο, το οποίο, όπως λέει, αναλύει ένα ολόκληρο κεφάλαιο της Ιστορίας που βγήκε από τα ντουλάπια. «Νομίζαμε πως ο Διαφωτισμός αφορούσε μόνο  τους Γάλλους, τους Άγγλους, τους Γερμανούς και τους Δανούς αλλά υπήρξε και για τους Έλληνες».

«Οι επιστήμες και οι τέχνες σας ανήκουν, είναι στο DNA σας»

Για τον διακεκριμένο ελληνιστή η χώρα μας αποτελεί μια δεύτερη πατρίδα, την οποία φροντίζει να επισκέπτεται τουλάχιστον τέσσερις φορές το χρόνο. Το πάθος με το οποίο κάθε φορά μιλά για την Ελλάδα οδήγησε αναπόφευκτα στο ερώτημα αν θα ήθελε να είχε γεννηθεί εδώ και όχι στο μακρινό Κεμπέκ. «Φυσικά», απάντησε χαμογελώντας και έδωσε το δικό του μήνυμα στους Έλληνες που δοκιμάζονται ακόμη από τις οδυνηρές συνέπειες της κρίσης που προηγήθηκε.

«Να έχετε αυτοπεποίθηση διότι ο πολιτισμός σας είναι βασικός για όλους τους όσους πιστεύουν ότι ανήκουν στη Δύση. Οι επιστήμες και οι τέχνες σας ανήκουν, έννοιες δηλαδή τις οποίες εμείς διδασκόμαστε, εσείς τολμώ να πω ότι τις έχετε στο DNA σας, είναι στην παράδοσή σας», καταλήγει.

*Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» στις 23-02-20

Όταν η δίψα για μάθηση δεν σβήνει με τα χρόνια

Από την Κέλλυ Φαναριώτη

«Γηράσκω αεί διδασκόμενος», είχε αναφωνήσει πριν από χιλιάδες χρόνια ο  Σόλωνας, αρχαίος νομοθέτης και ένα από τους επτά σοφούς. Η φράση του αυτή που συνεχίζει ως τις μέρες μας να αναπαράγεται, αντιπροσωπεύει πλήρως το πρώτο πανεπιστήμιο για ηλικιωμένους στη χώρα μας που άνοιξε τις πύλες του πριν από λίγες ημέρες. Επί τις οδού Φρεαρίων στον Κεραμεικό άνθρωποι άνω των 65 ετών έχουν την ευκαιρία να διδαχθούν εντελώς δωρεάν Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία, Ευρωπαϊκή Ιστορία, Πληροφορική, Θέατρο καθώς και καλλιτεχνικά.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ανήκει στις Μαρία Αστερίου και Μαρία Ηλιοπούλου, οι οποίες έχοντας παρατηρήσει τη θεαματική αλλαγή που επέφερε στον ψυχισμό των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας η απόκτηση γνώσεων, αποφάσισαν να φέρουν και στη χώρα μας έναν θεσμό που λειτουργεί στο εξωτερικό ήδη από τη δεκαετία του ‘70.

Οι συνιδρύτριες της People Behind Μαρία Αστερίου και Μαρία Ηλιοπούλου

«Μέσω της Μη Κερδοσκοπικής μας Οργάνωσης ονόματι People Behind πραγματοποιούσαμε από το 2017 κάποια πιλοτικά προγράμματα σε ΚΑΠΗ και Λέσχες Φιλίας. Η μεγάλη ανταπόκριση που υπήρξε από την πλευρά των ηλικιωμένων αλλά και τα αντίστοιχα πανεπιστήμια που λειτουργούν στο εξωτερικό, μας ενέπνευσαν. Κάπως έτσι ξεκίνησε το εγχείρημα αυτό και στη χώρα μας», μου λέει η συνιδρύτρια του πανεπιστημίου Μαρία Αστερίου.

Ο στόχος των δύο γυναικών και κατ’ επέκταση του πρότυπου αυτού πανεπιστημίου δεν περιορίζεται μόνο στη διεύρυνση γνώσεων των ηλικιωμένων αλλά εστιάζει παράλληλα στην κοινωνικοποίησή τους καθώς και στην εξάσκηση του μυαλού και της μνήμης τους. «Η δραστηριότητα αυτή βελτιώνει την ποιότητα ζωής του διότι τους βοηθά να αποκτήσουν ψυχική και πνευματική ευεξία. Στο τέλος της ημέρας ωφελείται η υγεία τους», συμπληρώνει η κ. Αστερίου.

Το μοναδικό κριτήριο που υπάρχει για την παρακολούθηση των μαθημάτων είναι το κατώτατο όριο ηλικίας να είναι τα 65 έτη. Μέχρι στιγμής άνθρωποι όλων των κοινωνικών στρωμάτων και μορφωτικών επιπέδων έχουν δηλώσει συμμετοχή, γεγονός που φανερώνει την ανάγκη των ανθρώπων αυτών για μάθηση παρά το γεγονός ότι διανύουν την έβδομη δεκαετία της ζωής τους.

«Η ανταπόκριση στο εγχείρημά μας είναι τόσο μεγάλη που δεν ξεπέρασε μόνο τις προσδοκίες μας αλλά και τις δυνατότητές μας. Ξεκινήσαμε με το σκεπτικό να υπάρχει ένα τμήμα για κάθε μάθημα και καταλήξαμε να έχουμε δύο και τρία λόγω της αυξημένης ζήτησης», εξηγεί τονίζοντας πως μαθήματα, όπως η Φιλοσοφία, διδάσκονται με εκλαϊκευμένο τρόπο προκειμένου να μπορούν να τα παρακολουθήσουν και άνθρωποι που έχουν μόνο απολυτήριο δημοτικού.

Σύμφωνα με την κ. Αστερίου, το κάθε μάθημα πραγματοποιείται μία μια φορά την εβδομάδα και διαρκεί μιάμιση ώρα ενώ όσο περνούν οι μήνες θα προστίθενται και καινούριες θεματικές. Μέχρι στιγμής πάντως, το μάθημα που έχει τη μεγαλύτερη απήχηση είναι αυτό της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας.

Η ατρόμητη «Μπουμπουλίνα» της Κινάρου

Από την Κέλλυ Φαναριώτη

«Φοβάμαι πως αν κλείσω τα μάτια μου το νησί θα το πάρουν οι Τούρκοι. Ο Ερντογάν άλλωστε κατά το παρελθόν είχε δηλώσει πως η Κίναρος προορίζεται για χώρο λατρείας». Με τα παραπάνω λόγια η 74χρονη κυρα-Ρηνιώ, η μοναδική κάτοικος στη βραχονησίδα Κίναρο που παλεύει καθημερινά για την επιβίωσή της αλλά και για τη διατήρηση της ελληνικότητας της περιοχής, χτυπά μέσω της «δημοκρατίας» το καμπανάκι του κινδύνου για την πραγματική επιδίωξη της αδηφάγας τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, που δεν είναι άλλη από την καταπάτηση της εθνικής μας κυριαρχίας μέσω διεύρυνσης της επιρροής του Ερντογάν στο Αιγαίο.

Η γειτονική χώρα άλλωστε εποφθαλμιά τις εσχατιές της χώρας ήδη από το 2013, όταν στο τουρκικό Κοινοβούλιο ο βουλευτής Γιουσούφ Χαλάτσογλου αναφέρθηκε σε 16 νησιά και βραχονησίδες -ανάμεσά τους και η Κίναρος- κάνοντας λόγο για «παράνομη κατάληψή τους από την Ελλάδα».

«Δεν έχω νιώσει ποτέ απειλή. Παρά το γεγονός πως ζω σε ένα μέρος πάνω από το οποίο τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη κάνουν συχνά πτήσεις, δεν τρομάζω. Μόνο αν πεθάνω δεν ξέρω τι θα γίνει» αναφέρει χαρακτηριστικά η κυρία Κατσοτούρχη.

Ζώντας αποκομμένη από τον σύγχρονο πολιτισμό τα τελευταία 19 χρόνια, αρνείται πεισματικά να εγκαταλείψει τον απόκρημνο τόπο όπου μεγάλωσε. Μένει σε ένα πολύ μικρό δωμάτιο που παλιότερα λειτουργούσε ως καφενείο για τους διερχόμενους ψαράδες ο πατέρας της, ξυπνά κάθε πρωί στις τέσσερις και με το πρώτο φως της ημέρας ανεβαίνει στο μικρό εκκλησάκι του Αϊ-Γιώργη του «θαυματουργού», όπως τον αποκαλεί, και υψώνει την ελληνική σημαία.

Στο μικρό δωματιάκι στο οποίο μένει η κυρά – Ρηνιώ έχει ζωγραφίσει την ελληνική σημαία

Τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας φροντίζει με αφοσίωση τα ζώα της αλλά και το μνημείο που στήθηκε στο νησί για τους τρεις ήρωες του Πολεμικού Ναυτικού που έπεσαν κατά την εκτέλεση του καθήκοντος προς την πατρίδα.

Όπως λέει, το πρωινό της 11ης Φεβρουαρίου 2016 ήταν το χειρότερο της ζωής της, όχι μόνο επειδή ήρθε αντιμέτωπη με τα άψυχα κορμιά των τριών αξιωματικών αλλά και λόγω των τραγικών ωρών που ακολούθησαν, όταν οι γονείς των νεκρών έφτασαν στο νησί.

«Μου αρέσει η μοναξιά, αλλά με ξέχασε η Ελλάδα»

«Μου αρέσει η μοναξιά, τη συνήθισα» απαντά η ερημίτισσα του Αιγαίου σε ερώτηση για το πώς είναι να ζει κανείς στη μέση τού πουθενά μη έχοντας κανέναν για συντροφιά και μάλιστα σε μια κρίσιμη ηλικία. Οι μοναδικές ίσως φορές που νιώθει φόβο είναι οι μέρες της κακοκαιρίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. «Οταν ο καιρός χαλάει, δεν έχω ρεύμα. Κι εδώ τα χέρια μου είναι δεμένα χωρίς ρεύμα. Ούτε ψυγείο, ούτε κουζίνα θα έχω. Εξαρτώμαι από αυτό» συμπληρώνει.

Οι ανάγκες της καλύπτονται μία φορά την εβδομάδα από ένα επιδοτούμενο καΐκι από την Αμοργό, ωστόσο όταν η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη μπορεί να περάσουν μέχρι και 20 μέρες. «Βάζω ψωμί στην κατάψυξη κι έτσι δεν μένω ποτέ χωρίς φαγητό» λέει, επισημαίνοντας πως το ελληνικό κράτος την έχει ξεχάσει.

«Όταν πριν από τρία χρόνια έπεσε το ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού και πέθαναν τρεις άνθρωποι, ήρθαν στην Κίναρο κάποιοι πολιτικοί, οι οποίοι μου έλεγαν πόσο καλά κάνω και μένω εδώ διότι διαφορετικά το σημείο θα ήταν γκρίζα ζώνη. Έκτοτε δεν ξαναρώτησε κανείς αν ζω ή πέθανα, πώς επιβιώνω ή τι προβλήματα καλούμαι να αντιμετωπίσω σε καθημερινή βάση».

Μάλιστα, όταν πριν από περίπου έναν μήνα άκουσε στην τηλεόραση ότι ενδέχεται να μεταφερθούν πρόσφυγες και μετανάστες στα «ξερονήσια του Αιγαίου», ταράχτηκε. Οχι τόσο διότι δεν θέλει τους ανθρώπους αυτούς αλλά κυρίως εξαιτίας του γεγονότος ότι στην περιοχή δεν υπάρχει απολύτως τίποτα γι’ αυτούς.

«Δεν έχουμε δομές εδώ, ακόμη και το νερό το παίρνω από μια στέρνα. Δεν έχω τίποτα μαζί τους, άλλωστε κι εγώ στα 23 μου πήγα στην Αυστραλία ως μετανάστρια και τώρα είναι ο ένας μου γιος εκεί» λέει και καταλήγει: «Το δωματιάκι που μένω είναι ετοιμόρροπο. Ας ασχοληθούν πρώτα μαζί μου οι πολιτικοί και μετά ας λύσουν το Μεταναστευτικό».

*Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα »δημοκρατία» στις 10/11/19

Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης: «Το να είσαι άριστος στην Ελλάδα είναι μια δραματική εμπειρία»

Από την Κέλλυ Φαναριώτη

Το όνομά του είναι συνώνυμο της επιστημονικής αυθεντίας και είναι ο γιατρός με τις περισσότερες αναφορές στο έργο του παγκοσμίως. Το 2010 χαρακτηρίστηκε ως ο «πιο τολμηρός επιστήμονας κι ένας από τους σύγχρονους διανοητές με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο» ενώ λίγα χρόνια αργότερα αναγορεύτηκε «εταίρος Αϊνστάιν» στο Ινστιτούτο Υγείας του Βερολίνου.

Ο ίδιος θεωρεί υπερβολικούς τους χαρακτηρισμούς που κατά καιρούς του αποδίδονται και δηλώνει απλά υπηρέτης της αλήθειας, την οποία αναζητά διαρκώς μέσα από τις έρευνές του. Ο λόγος για τον Ιωάννη Π.Α. Ιωαννίδη, καθηγητή Παθολογίας, Έρευνας και Πολιτικής Υγείας, Επιστημών Δεδομένων, και Στατιστικής στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, που αν και ζει στην Καλιφόρνια, συναισθηματικά βρίσκεται, όπως λέει, «365 μέρες το χρόνο στην Ελλάδα, 366 τις δίσεκτες χρονιές».

Μια από τις πρωτοπορίες του πολυβραβευμένου επιστήμονα είναι η ίδρυση του εργαστηρίου »METRICS» στο Στάνφορντ που ασχολείται με την έρευνα επάνω στην έρευνα, μελετά δηλαδή και αναζητά τρόπους βελτίωσης στις μεθόδους που γίνονται οι επιστημονικές μελέτες.

Μάλιστα,πριν από λίγα χρόνια ο ομογενής ακαδημαϊκός προκάλεσε τριγμούς στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα όταν δημοσίευσε μια εργασία με τίτλο «Γιατί τα ευρήματα, των περισσότερων δημοσιευμένων επιστημονικών ερευνών είναι αναληθή». Το άρθρο του διακεκριμένου Έλληνα είναι το πλέον πολυδιαβασμένο στην ιστορία της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Επιστήμης με σχεδόν τρία εκατομμύρια αναγνώσεις.

Επιστήμη και γνώση

«H επιστήμη και η γνώση είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να συμβεί στον Ηomo sapiens. Πρέπει να στηριζόμαστε στην επιστήμη για να παίρνουμε αποφάσεις, να βελτιώσουμε αλλά και να παρατείνουμε τη διάρκεια της ζωής μας. Άρα το να βελτιώσουμε την αξιοπιστία της έρευνας είναι μια προτεραιότητα για την ίδια την επιστήμη», δηλώνει ο ίδιος στη «Δημοκρατία».

Σήμερα, η γιγάντωση της ποσότητας των επιστημονικών πληροφοριών οδηγεί μοιραία σε έλλειψη αξιοπιστίας ενώ η ευρύτατη διείσδυση μεροληπτικών χρηματοδοτούμενων ερευνών στον κοινωνικό ιστό έχει, σε πολλές περιπτώσεις, καταστροφικά αποτελέσματα. «Πάρτε για παράδειγμα τις μελέτες που χρηματοδοτούνται από καπνοβιομηχανίες. Πρόκειται για μελέτες προπαγάνδας, οι οποίες είναι εντελώς αναξιόπιστες και προσπαθούν να κοροϊδεύσουν τους καταναλωτές ότι τα «νέα» προϊόντα τους δεν είναι και τόσο επιβλαβή την ώρα που το κάπνισμα σκοτώνει δέκα εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως». Μάλιστα, για να γίνει ευρέως αντιληπτό το μέγεθος των επιπτώσεων που μπορεί να έχει μια έρευνα με αναξιόπιστα στοιχεία, αναφέρθηκε στο περίφημο αντιεμβολιαστικό κίνημα, το οποίο «γεννήθηκε» όταν το περιοδικό «Lancet» δημοσίευσε έρευνα που έθετε εν αμφιβόλω την ασφάλεια του εμβολίου MMR εναντίον της ιλαράς, της ερυθράς και της παρωτίτιδας (μαγουλάδες).

Τελικά το περιοδικό απέσυρε την έρευνα ως λανθασμένη, όμως το κακό είχε ήδη γίνει. Πολλοί γονείς επέλεξαν να μην εμβολιάσουν τα παιδιά τους με αποτέλεσμα η ξεχασμένη μέχρι πρότινος ιλαρά να κάνει την εμφάνισή της παίρνοντας μάλιστα σε πολλές χώρες διαστάσεις επιδημίας. «Δόθηκε αυτός ο αρχικός σπινθήρας που διάφορες κοινωνικές ομάδες τον μετέτρεψαν σε θεωρίες συνωμοσίας διαδίδοντας ότι το εμβόλιο προκαλεί αυτισμό ή ότι τα παιδιά γίνονται πειραματόζωα προκειμένου απλά οι φαρμακοβιομηχανίες να παίρνουν λεφτά. Τέτοιες αντιλήψεις δημιουργούν ένα πισωγύρισμα στο Μεσαίωνα», λέει ξεκαθαρίζοντας πως το συγκεκριμένο εμβόλιο είναι ασφαλέστατο και θα πρέπει να χρησιμοποιείται ευρύτατα και καθολικά για τον εμβολιασμό των παιδιών.

«Τα μυαλά στην πατρίδα εγκλωβίζονται σε μικρότητες και και μετριότητες»

Γεννημένος στη Νέα Υόρκη, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αθήνα, στο τμήμα Ιατρικής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, από το οποίο αποφοίτησε πρώτος με άριστα. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Αμερική, όπου θήτευσε σε κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Χάρβαρντ και το 1999 εγκαταστάθηκε για δέκα χρόνια στα Γιάννενα, αναλαμβάνοντας διευθυντής του εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Ο δρ. Ιωαννίδης σε ηλικία 20 ετών

Κατά την δεκαετή παραμονή του στη χώρα μας, ήρθε αντιμέτωπος με το σαθρό σύστημα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης, στο οποίο ωστόσο εντόπισε και νησίδες αριστείας. «Η συνολική μου αίσθηση είναι ότι αν στην Ελλάδα έχεις όρεξη για δουλειά και αν προσπαθήσεις, θα συγκεντρώσεις αξιόλογους ανθρώπους τριγύρω σου, θα φτιάξεις έναν πυρήνα που έχει βλέψεις αριστείας». Όμως, όπως λέει, το συνολικό περιβάλλον θα είναι εχθρικό και σκοπός δεν θα είναι η βοήθεια εκείνου που θέλει και προσπαθεί να εξελιχθεί αλλά η εξόντωσή του.

«Το να είσαι άριστος στην Ελλάδα είναι μια δραματική εμπειρία», σημειώνει. Εκείνο που τον θλίβει ιδιαίτερα είναι η πνευματική γεροντοκρατία, ειδικότερα όταν αυτή εκδηλώνεται από νέους ανθρώπους. «Τα μυαλά στην Ελλάδα κλείνουν αντί να ανοίγουν και κατά κάποιον τρόπο εγκλωβίζονται μέσα σε μικρότητες, μετριότητες και καταστάσεις που δεν έχουν καμιά σχέση με την επιστήμη, το πανεπιστήμιο και την έρευνα. Απλώς εκπροσωπούν φθαρμένους θεσμούς, κομματικούς, παραθρησκευτικούς, ποδοσφαιρικούς, παραπληροφορικούς. Είναι άσχημο να βλέπεις ανθρώπους να έχουν γεράσει πριν καν ξεκινήσουν», λέει.

Τα πανεπιστήμια

Ο δρ. Ιωαννίδης που πέρυσι εκλέχθηκε τακτικό μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Ιατρικής των ΗΠΑ, δεν είναι καθόλου ικανοποιημένος με τη θέση που καταλαμβάνουν τα ελληνικά πανεπιστήμια στην κλίμακα αξιολόγησης των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων διεθνώς.

«Ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι στη λίστα με τα 30 κορυφαία πανεπιστήμια στον κόσμο, βρίσκεται σε θέσεις ιδιαίτερα χαμηλές», τονίζει και προσθέτει: «Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι υπάρχουν πάρα πολλά πανεπιστήμια στον κόσμο, οπότε οι θέσεις 200 ή 500 δεν είναι και τόσο κακές. Όμως με ενοχλεί η αντίληψη της ελάσσονος προσπάθειας και του συμβιβασμού», επισημαίνει διευκρινίζοντας ωστόσο πως στις αίθουσες των ελληνικών ΑΕΙ υπάρχουν καθηγητές που είναι πρώτοι στον κόσμο σε αυτό που κάνουν αλλά και άλλοι που είναι τελευταίοι.

«Το άσχημο είναι ότι οι δεύτεροι εκμεταλλεύονται οποιονδήποτε θετικό έπαινο και τον παίρνουν επάνω τους ενώ οι καλύτεροι είναι αυτοί που θάβονται περισσότερο. Το να βλέπεις τους τενεκέδες να χαρακτηρίζονται και να αυτοχαρακτηρίζονται μεταξύ τους ως άριστοι, είναι κάτι που δεν μπορείς να αντέξεις εύκολα».

«Η χώρα είναι σε κατάσταση γενικευμένης διαφθοράς και ανακυκλούμενης σήψης»

«Άρα κάνουν καλά τα κορυφαία μυαλά της χώρας μας που επιλέγουν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα και να προσφέρουν την τεχνογνωσία τους σε μια άλλη χώρα;», τον ρωτώ. «Δεν μπορώ να πω σε όλους τους νέους της Ελλάδας να σηκωθούν να φύγουν επειδή η χώρα βρίσκεται σε μια κατάσταση γενικευμένης διαφθοράς και ανακυκλούμενης σήψης. Όποιος μπορεί να μείνει και να προσφέρει, για εμένα είναι ήρωας», απαντά.

Από την άλλη, δεν μπορεί και να κατηγορήσει κάποιον που πιστεύει ότι υπάρχουν προοπτικές εξέλιξης σε κάποια άλλη χώρα «Ο κόσμος μας πλέον δεν έχει σύνορα. Η σκέψη και η επιστήμη είναι παγκόσμιες», εξηγεί υπογραμμίζοντας πως ακόμη κι εκείνοι που επιλέξουν να μείνουν στην Ελλάδα, είναι σχεδόν απίθανο να μπορέσουν να εξελιχθούν στον τομέα τους εάν δεν έχουν κάποιες συνεργασίες ή επικοινωνία με συναδέλφους ή φορείς από το χώρο της επιστήμης, της έρευνας και της γνώσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

«Γνωρίζω αρκετές επιστημονικές ομάδες στην Ελλάδα που απομονώνονται, γράφουν και δημοσιεύουν εκ κενώ αγνοώντας ότι υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος πέρα από αυτούς. Πιθανότατα η μόνη λύση για να διορθωθούν αυτά τα στραβά που περιγράφουμε στην Ελλάδα, είναι το άνοιγμα των νοητικών συνόρων».

Στα πολλά βιβλία που έχει γράψει ως τώρα ο πολυβραβευμένος ερευνητής, αναφέρει ονόματα σπουδαίων Ελλήνων της διασποράς που διαγράφουν λαμπρή πορεία στον τομέα τους εκτός συνόρων και τους οποίους, δυστυχώς, η χώρα μας δεν αξιοποιεί ούτε στον ελάχιστο βαθμό.

«Πρόκειται για μια επίσημη επιλογή, μη καταγεγραμμένη σε κάποιο νομοσχέδιο ή πρόγραμμα κόμματος», λέει ο κ. Ιωαννίδης και συνεχίζει: «υπάρχουν κορυφαίοι Έλληνες εκτός συνόρων που αντί η χώρα τους να χρησιμοποιεί, έστω και στοιχειωδώς, την τεχνογνωσία τους και την καλύτερη ενδεχομένως αντίληψη που μπορεί να έχουν για κάποια πράγματα, κατά κάποιον τρόπο τους απωθεί και τους εξορίζει».

Το φαινόμενο αυτό το αποδίδει στην ανεπάρκεια των προσώπων που κινούνται στο δημόσιο χώρο και που εξουσιάζουν την Ελλάδα. «Εφόσον πρόκειται για άτομα πολύ χαμηλού βεληνεκούς, με τεράστιες ανασφάλειες και έλλειψη στοιχειωδών αρετών και ικανοτήτων, η πιθανότητα ότι οι ανοησίες τους μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με πληροφορία, γνώση και επιστήμη νομίζω ότι τους δημιουργεί πανικό, όχι απλώς απέχθεια. Και έτσι διαιωνίζεται η μετριότητά τους», υπογραμμίζει προσθέτοντας ότι η Ελλάδα δίνει μόλις το 1,0 του ΑΕΠ για έρευνα και ανάπτυξη, όσο περίπου και το Μεξικό κι η Τουρκία.

«Η ζωή δεν κρατά αιώνες, αυτή είναι η αρχή μου»

Ο δρ. Ιωαννίδης ξεφεύγει από το αρχετυπικό μοντέλο του επιστήμονα καθώς εκτός από τον κλάδο του, ασχολείται παράλληλα με τη λογοτεχνία – έχει δημοσιεύσει επτά βιβλία – και λατρεύει την ποίηση. Όπως λέει, όλη του η ζωή είναι ένας ελεύθερος χρόνος κι αυτό διότι έχει επιλέξει να καταπιαστεί με πράγματα που του αρέσουν, όπως είναι η επιστήμη του και η συγγραφή βιβλίων. «Δεν θέλω να κάνω κάτι που δεν μου αρέσει, η ζωή δεν κρατά αιώνες. Πρέπει να χαιρόμαστε το καθετί και να προσπαθούμε να κάνουμε το καθετί – είτε είναι επιστήμη, είτε λογοτεχνία, είτε οτιδήποτε άλλο – όσο μπορούμε καλύτερα. Αυτή είναι η αρχή μου».

Αν και το πρόγραμμά του είναι αρκετά βεβαρημένο, ο ομογενής ερευνητής φροντίζει να ξεκλέβει καθημερινά λίγο χρόνο προκειμένου να ενημερώνεται για τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Ως λογικά σκεπτόμενος άνθρωπος, δεν μπορεί να είναι αισιόδοξος με τον τρόπο που εξελίσσονται τα πράγματα στη χώρα, ωστόσο επικαλούμενος την τυχαιότητα της ζωής, αναγνωρίζει πως πάντα θα υπάρχουν ευκαιρίες για τους τολμηρούς. «Μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον με 100% ακρίβεια; Καμιά επιστημονική μέθοδος δεν μπορεί να μας πει κάτι τέτοιο. Υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι από χάος, τύχη και συγκυρίες που δημιουργούν συνεχώς νέες ευκαιρίες για κάποιον που είναι προετοιμασμένος να τις αρπάξει. Σε κάθε περίπτωση θέλω να διατηρώ για το μέλλον της Ελλάδας μια αισιοδοξία που δυστυχώς η λογική δεν μου αφήνει πολλά περιθώρια να κρατάω», καταλήγει.

*Δημοσιεύθηκε στην κυριακάτικη δημοκρατία στις 23 – 06-19»

Λέβιθα: Στο «ξερονήσι» του Αιγαίου υπάρχει ακόμη ζωή

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Σε μια μικρή κουκκίδα γης στη μέση του Αιγαίου μια οικογένεια φυλάει Θερμοπύλες από το μακρινό 1820. Πλέον, ο Μανώλης Καμπόσος και οι συγγενείς του όντες οι μόνοι συνεχιστές μιας μακράς παράδοσης 200 χρόνων, αρνούνται κατηγορηματικά να εγκαταλείψουν τα Λέβιθα, το μικρό αυτό νησί που πριν λίγες ημέρες ήρθε στο προσκήνιο για τους λάθος λόγους και το οποίο σύμφωνα με ταξιδιωτικό βιβλίο της Τουρκίας, είναι από τους δέκα καλύτερους καλοκαιρινούς προορισμούς για ξεκούραση και ηρεμία.

Η προαναγγελία για δημιουργία κλειστής δομής για πρόσφυγες και μετανάστες στην εσχατιά του Αιγαίου, προκάλεσε αντιδράσεις ενώ παράλληλα «ξύπνησε» μνήμες από το κολαστήριο της Γυάρου. Ο 43χρονος Μανώλης Καμπόσος που ζει εκεί με τους γονείς και τον αδερφό του και διατηρούν μια μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα με εκατοντάδες αιγοπρόβατα, ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους πως δεν φεύγει τον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε, έστω κι αν για κάποιους μήνες το χρόνο αναγκάζεται να ζει μακριά από τη σύζυγο και τα παιδιά του, οι οποίοι μεταβαίνουν στην Πάτμο λόγω έλλειψης σχολείου στο νησί.

«Έμαθα από τις ειδήσεις για το ενδεχόμενο δημιουργίας δομής. Λυπάμαι πολύ διότι από το 2011 προσπαθώ να αποδείξω πως ο τόπος κατοικείται και δεν είναι βραχονησίδα, όπως τον χαρακτηρίζουν κάποιοι προκείμενου να δημιουργηθεί εδώ αιολικό πάρκο. Ξαφνικά ακούω πως θα έρθουν πρόσφυγες και μετανάστες εδώ. Άρα θέλουν να φέρουν τόσους αλλοδαπούς σε μια βραχονησίδα;», διερωτάται από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. Ο ίδιος θεωρεί καταστροφική την εγκατάσταση προσφύγων και μεταναστών στο νησί ενώ τα βάζει με την Πολιτεία καθώς, όπως λέει, παλεύει για χρόνια να λύσει ζητήματα που για άλλες περιοχές της χώρας είναι αυτονόητα. «Δεν υπάρχει καν γιατρός εδώ. Πριν από μια δεκαετία ο πατέρας μου παρουσίασε καρδιακό επεισόδιο, κάλεσα το Λιμενικό για να στείλει πλωτό σκάφος προκειμένου να τον μεταφέρω στο νοσοκομείο και μου απάντησαν πως για να έρθουν θέλουν βεβαίωση γιατρού. Τελικά δεν ήρθαν ποτέ. Αντί λοιπόν το ελληνικό κράτος να λύσει αυτά τα ζητήματα, ασχολείται με τη δημιουργία κλειστής δομής στην περιοχή», μου λέει.

Η ζωή στα Λέβιθα είναι αρκετά δύσκολη  και όπως εκτιμά, ακόμη κι αν τελικά δημιουργηθεί δομή για πρόσφυγες και μετανάστες, δεν θα αντέξουν ούτε οι ίδιοι. «Σε λιγότερο από μια εβδομάδα θα βουτήξουν στη θάλασσα για να φύγουν. Τι θα κάνουν εδώ; Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα. Φανταστείτε το λίγο. Θα τρελαθούν στο τέλος», σημειώνει.

Εκείνο που όπως λέει τον θλίβει, είναι το γεγονός πως κάθε καλοκαίρι οι τουρίστες από την Αγγλία που επισκέπτονται με τα σκάφη τους το νησί, του λένε πως στη δική τους χώρα το κράτος επιδοτεί τους κατοίκους για να πάνε να ζήσουν σε μικρά νησιά προκειμένου να υπάρχει ΑΟΖ. «Η Πολιτεία μας έχει εγκαταλείψει στο έλεος του Θεού. Αντί το ελληνικό κράτος να φροντίσει να αξιοποιήσει τα Λέβιθα και άλλα ακριτικά νησιά, κάνει τα πάντα για να μας διώξει από εδώ, από τον τόπο που γεννηθήκαμε. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό δε μπορώ να καταλάβω αλλά με πονάει πολύ».