«Ο τζόγος με οδήγησε στα πρόθυρα της αυτοκτονίας»

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

«O τζόγος σε ντύνει με ενα συγκεκριμένο ρουχο, το οποίο κολλάει επάνω σου και για να το βγάλεις πρέπει να γδάρεις το δέρμα σου, να βγάλεις καινούριο». Με τα παραπάνω λόγια  o 40χρονος Παναγιώτης μου περιγράφει τον γολγοθά της εξάρτησης που έζησε από τα τυχερά παιχνίδια . Τα οικονομικά και επαγγελματικά προβλήματα που βίωνε σε συνδυασμό με το οικογενειακό του υπόβαθρο, τον οδήγησαν σταδιακά στη μέθη του τζόγου. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει μέσα σε δύο χρόνια το ποσό των 10.000 ευρώ και να φτάσει στο έσχατο – όπως το χαρακτηρίζει – σημείο, να βάλει ενέχυρο τη βέρα του και τα βαφτιστικά κοσμήματα των παιδιών του.

«Ήμουν πέντε μήνες απλήρωτος στη δουλειά μου, τα έξοδα έτρεχαν ενώ παράλληλα αντιμετώπιζα και κάποια οικογενειακά προβλήματα. Μια μέρα λοιπόν, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος, έπαιξα. Όσο περνούσε ο καιρός, το έκανα όλο και συχνότερα προκειμένου να κερδίζω χρήματα αλλά και να ξεφεύγω από την άσχημη καθημερινότητά μου. Όμως από κάποιο σημείο η κατάσταση ξέφυγε. Η αδρεναλίνη που μου προσέφερε το παιχνίδι δε μπορούσε να συγκριθεί με τίποτα άλλο. Δε μπορούσα να ζήσω χωρίς αυτό και έκανα ανήθικα πράγματα, κορόιδεψα πολλούς ανθρώπους για να ικανοποιήσω την ανάγκη μου αυτή», αναφέρει ο ίδιος περιγράφοντας το πώς έπεσε στην παγίδα των τυχερών παιχνιδιών. Τα ψέματα προς τη σύζυγό του διαδέχονταν το ένα το άλλο ενώ έβλεπε τα παιδιά του να μεγαλώνουν χωρίς ουσιαστικά να βρίσκεται δίπλα τους. Όπως διηγείται, επί δύο χρόνια αρνιόταν να πάει κάποια βόλτα με τη σύζυγό του, έβρισκε συνέχεια δικαιολογίες για να μην το κάνει και αντ’αυτού προτιμούσε να μένει μόνος στο σπίτι. «Ήμουν μονίμως με το κινητό στο χέρι προκειμένου να μάθω αν κέρδισα αναζητώντας παράλληλα κάποια διαφορετική στρατηγική, η οποία θα μου αποφέρει χρήματα και θα νιώσω ευχαρίστηση», σημειώνει. ‘Οσο περνούσε ο καιρός η κατάστασή του επιδεινωνόταν ώσπου αναγκάστηκε να εκμυστηρευτεί στη σύζυγό του όλα όσα βίωνε τα τελευταία χρόνια. «Πήρε τα παιδιά και έφυγε από το σπίτι. Η στιγμή που άνοιξε την πόρτα και με εγκατέλειψε, μου προκάλεσε για  πρώτη φορά στη ζωή μου την επιθυμία να αυτοκτονήσω. Ήθελα να βγω στο μπαλκόνι και να βουτήξω στο κενό». Πλέον, ο Παναγιώτης είναι 503 ημέρες «καθαρός» από το τζόγο κι αυτό χάρη στο πρόγραμμα απεξάρτησης που παρακολουθεί τους τελευταίους 20 μήνες στο ΚΕΘΕΑ -ΑΛΦΑ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ατομική ψυχοθεραπεία αλλά και ομαδικές συναντήσεις, στις οποίες δεκάδες πάσχοντες συναντιούνται και ανταλλάζουν απόψεις για τα βιώματά τους. Επιπλέον, οι συγγενείς ή οι στενοί φίλοι του πάσχοντος έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ειδικά σεμινάρια προκειμένου να καταφέρουν να αντιμετωπίσουν με σωστό τρόπο το άτομο του περιβάλλοντός τους που κάνει παθολογική χρήση.

Τι είναι όμως αυτό που κάνει τα τυχερά παιχνίδια εθιστικά; Η ψυχολόγος και υπεύθυνη του προγράμματος του ΚΕΘΕΑ – ΑΛΦΑ Ελένη Βοτίκα ξεκαθαρίζει πως πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μια συγκεκριμένη αιτία. «Παίζει ρόλο το ίδιο το άτομο, η ψυχοσύνθεσή του, η ιστορία που κουβαλά, η οικογένειά του αλλά και η κατάσταση της κοινωνίας. Είναι δηλαδή πολλά κομμάτια μαζί που έρχονται και συνδέονται σε κάθε άνθρωπο και τον οδηγούν στην εξάρτηση». Σύμφωνα με την ίδια, τα συμπτώματα εκείνου που παίζει παθολογικά περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη νευρικότητα, τα συνεχή ψέματα προκειμένου να δικαιολογηθούν τα χρηματικά ποσά που χάνονται από το κοινό οικογενειακό ταμείο ή εκείνο της δουλειάς καθώς και το δανεισμό από πρόσωπα του ευρύτερου περιβάλλοντος. Αυτή τη στιγμή το πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ – ΑΛΦΑ παρακολουθούν περίπου 90 άνθρωποι όλων των κοινωνικών στρωμάτων και μορφωτικών επιπέδων. «Δεν κάνει διακρίσεις, μπορεί να συμβεί στον καθένα μας», διευκρινίζει η ψυχολόγος.

Το πρόγραμμα της απεξάρτησης διαρκεί δύο χρόνια και το πιο δύσκολο στάδιο είναι, σύμφωνα με την ίδια, η ψυχική απεξάρτηση, το να μπορέσει δηλαδή ο άνθρωπος να κατανοήσει τους λόγους που τον οδήγησαν στο να εξαρτηθεί από το τζόγο. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Παναγιώτη που πλέον ζει ξανά μαζί με την οικογένειά του αφού πρώτα, όπως λέει, κατόρθωσε να βρει τον εαυτό του. «Η απεξάρτηση δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Έμαθα όμως να βλέπω τα πάντα με διαφορετική οπτική και να έχω εγώ τον έλεγχο του εαυτού μου. Προβλήματα πάντα θα υπάρχουν στη ζωή αλλά  με το τζόγο δεν πρόκειται να λυθούν», εξηγεί.

Οικονομική κρίση

Η μακρόχρονη οικονομική κρίση και οι πληγές της εθνικής καταστροφής, κάνουν αρκετούς ανθρώπους να εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα τυχερά παιχνίδια , κατά την κ. Βοτίκα: «Όταν υπάρχει ανεργία και ανατροπές στις ζωές των ανθρώπων, πολλές φορές μπορεί να καταφύγουν σε τυχερά παιχνίδια, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει πως θα εξαρτηθούν. Εμπειρικά, πάντως, σας λέω ότι όσο περνά ο καιρός, οι εξαρτημένοι αυξάνονται και τα τηλεφωνήματα που δεχόμαστε για βοήθεια πληθαίνουν».

Εικονική ξενάγηση στο «μουσείο» του Α’ Νεκροταφείου Αθηνών

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Από κάποιους έχει χαρακτηριστεί ως η σημαντικότερη γλυπτοθήκη της Ελλάδας καθώς κοσμείται από έργα υψηλής αισθητικής που φιλοτέχνησαν σπουδαίοι εκπρόσωποι του είδους ενώ άλλοι το έχουν ονομάσει «υπαίθριο σχολείο Ιστορίας» διότι εντός του κείτονται οι εμβληματικότερες προσωπικότητες που πέρασαν από τον τόπο τον περασμένο αιώνα. Διασχίζοντας κανείς την είσοδο του Α’ Νεκροταφείου Αθηνών, εκτός από τη γαλήνη που θα αισθανθεί από τα τεράστια υπεραιωνόβια δέντρα, θα νιώσει σίγουρα δέος μπροστά στους μεγαλοπρεπής τάφους του Μιχαήλ Τοσίτσα και του Γεωργίου Αβέρωφ, δύο μόνο από τα απαράμιλλης ομορφιάς έργα που βρίσκονται εκεί.

Ο επιβλητικός τάφος του Μιχαήλ Τοσίτσα

 

Ο τάφος του εθνικού μας ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ

 σπάνια αυτή ομορφιά αλλά και η μεγάλη, γεμάτη ανατροπές, ιστορία που τα συνοδεύει, ώθησε δύο γυναίκες, τη Λίντα Θεοδώρου και τη Φίλια Ξυλά – Παττακού να ξεκινήσουν πριν από τρία χρόνια μια προσπάθεια χαρτογράφησης του Πρώτου Νεκροταφείου στο διαδίκτυο, μέσα από το μπλογκ τους : «Το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών: Σμιλεύοντας τις Προσωπικότητες» που θα βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: athensfirstcemeteryingreek.blogspot.com. «Τον πρώτο μήνα ερχόμασταν κυριολεκτικά κάθε μέρα προκειμένου να μάθουμε το χώρο, ο οποίος είναι χαοτικός και είναι πολύ εύκολο να χαθείς», μου λένε οι ίδιες ενώ παράλληλα με ξεναγούν στο τμήμα Πολυτελείας του νεκροταφείου. Εμπνευσμένες από το Κοιμητήριο του Περ-Λασαίζ στο Παρίσι, το οποίο βρίσκεται στη λίστα με τα δέκα μέρη που πρέπει να επισκεφθεί ένας τουρίστας στην πόλη του Φωτός, πήραν ανά χείρας τη φωτογραφική τους μηχανή και ένα σημειωματάριο και ξεκίνησαν τη δουλειά. «Είναι κρίμα να μην υπάρχει στον τουριστικό χάρτη της Αθήνας το Πρώτο Νεκροταφείο, πρόκειται για έναν θησαυρό που οι τουρίστες αλλά και οι Αθηναίοι λάτρεις της Ιστορίας θα χαρούν να ανακαλύψουν», αναφέρουν ενώ σταματάμε μπροστά από την περίφημη Κοιμωμένη του Γιαννούλη Χαλεπά. Η ιστορία του όμορφου αυτού αγάλματος είναι λίγο πολύ γνωστή, όχι μόνο λόγω της καλαισθησίας του αλλά και εξαιτίας του μύθου που έχει δημιουργηθεί γύρω του. Σύμφωνα λοιπόν με την πρώτη εκδοχή, η 18χρονη Σοφία Αφεντάκη που ήταν μια από τις πιο όμορφες κοπέλες της Αθήνας στα τέλη του 19ου αιώνα, ήπιε δηλητήριο και αυτοκτόνησε εξαιτίας ενός έρωτα. Το δεύτερο σενάριο κάνει λόγο για φυματίωση, από την οποία προήλθε και ο θάνατος της 18χρονης. Το γλυπτό που δημιούργησε ο Γιαννούλης Χαλεπάς έπειτα από παραγγελία των γονιών της το 1880, κρατά έως σήμερα ζωντανή τη φήμη του Τήνιου καλλιτέχνη.

Το αριστούργημα του Γιαννούλη Χαλεπά στον τάφο της Σοφίας Αφεντάκη

«Το κοιμητήριο αυτό δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από αντίστοιχα του εξωτερικού. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένας αναλυτικός χάρτης στην είσοδο, ο οποίος θα εξηγεί σε ποιο σημείο βρίσκεται το καθετί. Απαραίτητοι επίσης είναι και οι ξεναγοί που θα αναλύουν στους επισκέπτες την ιστορία του προσώπου που είναι θαμμένο στο κάθε σημείο». Αυτό ακριβώς κάνουν η Λίντα Θεοδώρου και η Φίλια Παττακού στο μπλογκ τους, το οποίο είναι γραμμένο στα ελληνικά και τα αγγλικά. Το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο, ειδικότερα για την κ. Παττακού που τα πρωινά εργάζεται σε υπηρεσία του υπουργείου Εσωτερικών. «Όλο αυτό απαιτεί πολλές ώρες μελέτης της ελληνικής Ιστορίας και, φυσικά, συνεχή παρουσία στο νεκροταφείο διότι τα γλυπτά είναι κυριολεκτικά πάρα πολλά», σημειώνει.

Εκτός από τις πολύτιμες γνώσεις που τους έχει χαρίσει η ενασχόληση με την καταγραφή των σπουδαίων προσωπικοτήτων των Γραμμάτων και των Τεχνών που θάφτηκαν εκεί, βίωσαν και κάποιες ιδιαίτερα συγκινητικές στιγμές. Ενδεικτική είναι η περίπτωση ενός κυρίου που στεκόταν προσοχή μπροστά από τον τάφο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. «Παρατηρούσα αυτόν τον άνθρωπο και το δέος με το οποίο στεκόταν μπροστά από το σημείο που κείτεται ο Γέρος του Μοριά και προσπαθούσα να διαβάσω τη σκέψη του. Σίγουρα εκείνη την ώρα περνούσε από το μυαλό του ολόκληρη η ιστορία της Επανάστασης του 1821», περιγράφει βουρκωμένη η κ. Παττακού.

Ο τάφος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Ανταπόκριση

Το μπλογκ τους που ξεκίνησε με πολύ μεράκι το 2016, σήμερα, τρία σχεδόν χρόνια μετά, δέχεται επισκέψεις και σχόλια από κάθε γωνιά του κόσμου, γεγονός που μαρτυρά το μέγεθος της σημασίας και της ομορφιάς που περικλείεται στα 170 στρέμματα του κοιμητηρίου. «Οι αναγνώσεις στο αγγλόφωνο μπλογκ έχουν ξεπεράσει τις 18.000 και τα σχόλια που λαμβάνουμε είναι πολύ ενθαρρυντικά. Άνθρωποι από Ευρώπη, Ρωσία, Αμερική, ακόμη και Ινδία διαβάζουν για την ιστορία του τόπου μας και εντυπωσιάζονται. Ανάλογη ανταπόκριση έχει όμως και το ελληνόφωνο μπλογκ», εξηγούν οι δύο γυναίκες. Στόχος τους είναι να ολοκληρώσουν τη χαρτογράφηση του νεκροταφείου και να δουν κάποια στιγμή στο μέλλον τυπωμένο το έργο τους.

Ο τάφος της Σοφίας Βέμπο με το επίγραμμα του Μίμη Τραϊφόρου. «Σοφία μου αλύγιστη, η δόξα σου είναι τόση, που δεν μπορεί, δεν γίνεται πιο πάνω να ψηλώσει.Και η ψυχή σου ανέβηκε τόσο ψηλά απ’ το σώμα, που είσαι, Σοφία μου, ουρανός, δεν είσαι πλέον χώμα!»

Τελειώνοντας την ξενάγηση στο νεκροταφείο, κατευθυνόμαστε προς το σημείο που είναι θαμμένοι εκείνοι που άφησαν το δικό τους, μοναδικό, αποτύπωμα στην Τέχνη. Κυβέλη, Κάρολος Κουν, Μάνος Κατράκης, Μενέλαος Λουντέμης, Άγγελος Σικελιανός και Κωστής Παλαμάς είναι κάποιοι μόνο από τους εκπροσώπους του καλλιτεχνικού στερεώματος που «συναθροίζονται» εκεί. Οι περισσότεροι από τους τάφους αυτούς είναι λιτοί και σχεδόν παρατημένοι, εκτός από εκείνον της Έλλης Λαμπέτη, στον οποίο κάποιος, θέλοντας να αποτίσει φόρο τιμής στην «ιέρεια» της Υποκριτικής, φύτεψε πρόσφατα μια τριανταφυλλιά.

Ο τάφος του Άγγελου Σικελιανού

 

Ο τάφος της Κυβέλης. Ήταν μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς

Η μοναχή Σωφρονία επικοινωνεί με τους πιστούς μέσω Facebook

Από την Κέλλυ Φαναριώτη 

Έναν ιδιαίτερο τρόπο προκειμένου να επικοινωνεί και να καθοδηγεί πνευματικά τους πιστούς, σκέφθηκε η γερόντισσα Σωφρονία Φαρμακίδου που από το 2017 «ανέστησε» το μοναστήρι της Αγίας Τριάδος στην Ακράτα που ήταν εγκαταλελειμμένο για δέκα ολόκληρα χρόνια. Ακολουθώντας λοιπόν τις τάσεις της εποχής που θέλουν το διαδίκτυο αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, η 52χρονη μοναχή επικοινωνεί καθημερινά με δεκάδες πιστούς από κάθε γωνιά της Γης με τη βοήθεια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που κάνει Παρακλήσεις σε ζωντανή σύνδεση δίνοντας έτσι τη δυνατότητα σε εκατοντάδες άτομα να συντονιστούν και να προσευχηθούν όλοι μαζί παρόλο που βρίσκονται σε διαφορετικά μέρη της χώρας ή και του κόσμου. «Μέχρι πριν δύο χρόνια δεν είχα καν ίντερνετ. Όμως επειδή το μοναστήρι είναι στο βουνό και δεν έχει τόσους πολλούς προσκυνητές, θέλησα να δημιουργήσω προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου μέσα από τις αναρτήσεις μου θα ενημερώνω τον κόσμο για τις λειτουργίες», μου εξηγεί  τονίζοντας πως τελικά αυτό το εγχείρημα εξελίχθηκε σε κάτι πολύ όμορφο καθώς έφερε κοντά στην εκκλησία ανθρώπους κάθε ηλικίας. «Σε καθημερινή βάση λαμβάνω επιστολές και γράμματα μέσω του παραδοσιακού ταχυδρομείου αλλά και πάρα πολλά μηνύματα στο facebook, όπου οι άνθρωποι μου μιλούν για κάτι που τους απασχολεί και πολλές φορές μου δίνουν ονόματα συγγενών τους προκειμένου να τα διαβάσω στη λειτουργία». Η γερόντισσα κάθε βράδυ αφιερώνει λίγο χρόνο προκειμένου να απαντήσει στον καθένα ξεχωριστά αλλά και να καταγράψει σε χαρτί τα ονόματα που της δίνουν ώστε το επόμενο πρωί να προσευχηθεί γι’αυτά. «Αυτή η επαφή με τους πιστούς είναι πολύ σημαντική για εμένα και εκείνους. Πολλές φορές με τους ανθρώπους που είμαστε δίπλα σωματικά δεν έχουμε τόσο μεγάλη ψυχική επαφή ενώ με κάποιους που είναι χιλιόμετρα μακρυά και δεν τους έχουμε αντικρίσει ποτέ, αισθανόμαστε ότι επικοινωνούμε βαθύτερα. Αυτό λοιπόν συμβαίνει και με αρκετούς ανθρώπους που μιλάμε μέσω διαδικτύου κι έχω προσευχηθεί γι’αυτούς», σημειώνει. Ενδεικτικά της βαθύτερης αυτής επικοινωνίας που αναπτύσσει με κάποιους, είναι όπως λέει, τα μηνύματα που έλαβε την ημέρα που χτύπησε σοβαρά σε τροχαίο ατύχημα. «Το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινα αναποδογύρισε και πετάχτηκε εκατοντάδες μέτρα μακρυά. Σώθηκα από θαύμα κι όταν τελικά επέστρεψα στο μοναστήρι και άνοιξα το διαδίκτυο, είδα ότι μου είχαν έστειλαν τρεις γυναίκες μήνυμα ότι με είχαν δει στον ύπνο τους νεκρή. Οι δυνάμεις της προσευχής είναι πολύ δυνατές», τονίζει με νόημα.

Η ίδια διάγει μοναστικό βίο για τρεις δεκαετίες και όπως λέει, δεν μετάνιωσε στιγμή για την απόφαση που είχε πάρει πριν καν ενηλικιωθεί. Όταν στα 18 της χρόνια ήρθε από τη Ρόδο στην Αθήνα προκειμένου να σπουδάσει στην Φιλοσοφική, μπήκε ενεργά μέσα στην Εκκλησία. «Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου προσευχόμουν. Μέσα στην εκκλησία ένιωθα ελευθερία και χαρά κι έτσι αποφάσισα να αφιερωθώ στο Θεό και να δώσω αγάπη και συμπαράσταση στους ανθρώπους», αναφέρει. Η γερόντισσα από το 2017 επέλεξε να εγκατασταθεί στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στην Ακράτα που ήταν κλειστό για μια δεκαετία και ακατάλληλο για διαβίωση. «Αναζητώντας ένα ησυχαστήριο, ζήτησα από  τον προστάτη της Ρόδου, τον Άγιο Φανούριο, να μου φανερώσει έναν τόπο όπως τον ονειρευόμουν πάντα. Μετά από λίγους μήνες μου παρουσιάστηκε μέσω διαφόρων προσώπων το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας. Αυτό έγινε τρεις φορές. Όταν λοιπόν ήρθα και το είδα, αποφάσισα ότι εδώ ανήκω», διηγείται.

Η μοναχή την ώρα που αγιογραφεί

Η γερόντισσα ακολουθεί ένα δύσκολο – για τους περισσότερους – πρόγραμμα που περιλαμβάνει πρωινό ξύπνημα στις 5π.μ. και μετά την ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας ακολουθεί το δείπνο στις 9.30 π.μ., κατά τα πρότυπα του Αγίου Όρους. Για το υπόλοιπο της ημέρας η ηγουμένη μαζί με τις τρεις δόκιμες που βρίσκονται στη Μονή ασχολούνται με την αγιογραφία εικόνων, το πλέξιμο κομποσκοινιών καθώς και την παρασκευή αλοιφών.

Βαζάκια με θυμίαμα ζωγραφισμένα με σμάλτο. Πρόκειται για δημιούργημα της μοναχής

Η ίδια μάλιστα έχοντας το χάρισμα της γραφής, το οποίο και εξέλιξε κατά τη διάρκεια των σπουδών της στη Φιλολογία, ασχολείται με τη συγγραφή βιβλίων. Στο τελευταίο της εκδοτικό εγχείρημα με τίτλο «Το τώρα του Θεού» ωθεί τους αναγνώστες να ζουν το παρόν αφήνοντας κατά μέρος το παρελθόν που δεν μπορεί να αλλάξει και χωρίς να σκέφτονται το μέλλον που είναι από τη φύση του αβέβαιο. «Δυστυχώς εμείς οι άνθρωποι πιστεύουμε ότι ο θάνατος είναι για τους άλλους, όμως είναι το μόνο σίγουρο στη ζωή. Ασχολούμαστε με το παρελθόν και προσπαθούμε να προβλέψουμε το μέλλον. Νομίζουμε ότι μπορούμε να βάλουμε σε κουτάκια τη ζωή μας αλλά δεν είναι σίγουρο αν θα υπάρχουμε το επόμενο δευτερόλεπτο. Χάνουμε το παρόν για ένα επερχόμενο ωραίο μέλλον που ονειρευόμαστε», καταλήγει.